Cem Avşar: “Bu bütçeyle ne esnaf ne sanayici nefes alır”

“RAKAMLAR SAHADAKİ GERÇEKLERİ YANSITMIYOR”

Ekonomiye ilişkin açıklanan olumlu rakamların esnaf ve sanayicinin günlük yaşamında karşılık bulmadığını ifade eden Avşar, KOBİ’lerin ve ticaretle uğraşan işletmelerin her geçen yıl daha fazla ekonomik baskı altında kaldığını söyledi.

Ticaret Bakanlığı bütçesinin mevcut işletmeleri ayakta tutmak için yeterli desteği sağlamadığını belirten Avşar, ticaretin yalnızca düzenleme ve denetimden ibaret olmadığını, destek ve hibelerin de önemli olduğunu vurguladı. Yeni işletmeler açılmasının yanı sıra mevcut işletmelerin korunmasının da öncelik olması gerektiğini dile getirdi.

“104 MİLYAR LİRALIK BÜTÇE YETERSİZ”

Ticaret Bakanlığı’nın 104 milyar 287 milyon liralık bütçe teklifini değerlendiren Avşar, bütçenin kayıt dışı ekonomiyle mücadele, ticaretin düzenlenmesi ve kolaylaştırılması ile tüketicinin korunması gibi temel alanları kapsadığını belirtti.

Kayıt dışı ekonominin gelişmiş ülkelerde yüzde 15, gelişmekte olan ülkelerde ise yüzde 30 seviyelerinde tahmin edildiğini hatırlatan Avşar, Türkiye’de bu alandaki mücadelenin kaynak ve yöntem bakımından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“DEDEKTÖR KÖPEK SAYISINI ARTIRMAKLA OLMAZ”

Kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye ayrılan kaynağın 10 milyar lira olduğunu belirten Avşar, bu tutarın Bakanlık bütçesinin yüzde 9,6’sına karşılık geldiğini söyledi. Bir önceki yıl bu oranın yaklaşık yüzde 11 olduğunu hatırlatan Avşar, mücadele için ayrılan paydaki düşüşe dikkat çekti.

Bakanlığın performans göstergelerinde dedektör köpek, veri analisti ve ekipman sayısı gibi ölçütlerin öne çıkarılmasını eleştiren Avşar, bunların kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin gerçek sonuçlarını göstermediğini savundu.

2008 yılından bu yana dört ayrı eylem planı uygulandığını, son planda 44 eylemin bulunduğunu belirten Avşar, bu çalışmaların gerçekleşme oranlarının, izleme ve değerlendirme raporlarının ve etki analizlerinin kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.

“KAZANÇ BÜYÜĞÜN, CEZA KÜÇÜĞÜN”

Denetim uygulamalarında büyük işletmeler ile küçük üretici ve KOBİ’lerin aynı ölçütlerle değerlendirilip değerlendirilmediğini soran Avşar, denetim yükünün küçük işletmeler üzerinde daha fazla hissedildiğini ifade etti.

Fiyat denetimlerinde uygulanan toplam 3 milyar liralık cezaya da değinen Avşar, cezaların fiyatları düşürmemesi ve piyasa düzenini sağlamaması durumunda caydırıcılığının sorgulanması gerektiğini belirtti. Denetim sisteminin yalnızca ceza miktarıyla değil, piyasada oluşturduğu sonuçlarla değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

30 EURO SINIRININ ETKİLERİNİ SORDU

Avşar, geçen yıl ithalatta uygulamaya alınan 30 euro sınırının piyasa üzerindeki etkilerinin de açıklanmasını istedi. Özellikle Temu gibi çevrim içi alışveriş platformlarını da ilgilendiren düzenlemenin tüketiciye, yerli üreticiye ve piyasaya sağladığı fayda ile oluşturduğu maliyetin ölçülüp ölçülmediğini sordu.

“TEKİRDAĞLI SANAYİCİ İHRACATTA ZORLANIYOR”

Konuşmasında Tekirdağ’ın sanayi bölgelerinde yaşanan sorunlara özel bir yer ayıran Avşar, Çerkezköy, Çorlu ve Ergene’de çok sayıda büyük fabrika ve sanayi kuruluşunun bulunduğunu hatırlattı.

Özellikle tekstil sektörü başta olmak üzere bazı sektörlerde son iki-üç yıldır yaşanan daralmanın işten çıkarmalara ve istihdam üzerinde baskıya neden olduğunu belirten Avşar, ihracatçıların da mevcut koşullardan şikâyetçi olduğunu ve çözüm beklediğini söyledi.

DIŞ TİCARET AÇIĞI 71 MİLYAR DOLARA ÇIKTI

Dış ticaret verilerini de gündeme taşıyan Avşar, ocak-eylül döneminde dış ticaret açığının yüzde 5,7 artışla 67,2 milyar dolardan 71 milyar dolara yükseldiğini ifade etti. İhracatın ithalatı karşılama oranının ise yüzde 74,9’dan yüzde 74,8’e gerilediğini belirtti.

Bakanlık verilerine göre yıllıklandırılmış dış ticaret dengesinin eksi 96 milyar dolar seviyesinde olduğunu söyleyen Avşar, ara malı ithalatına bağımlılığın ve Çin’den yapılan ithalatın dış ticaret dengesi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Bu tablonun tersine çevrilmesi için Bakanlığın somut bir eylem planı olup olmadığını sordu.

“AB YÜKÜMLÜLÜKLERİNDE ADIM ATILMALI”

Türkiye’nin en önemli ticaret ortaklarından birinin Avrupa Birliği olduğunu hatırlatan Avşar, AB’nin 2025 İlerleme Raporu’nda Türkiye ile ticari ilişkiler kapsamında çeşitli uyum sorunlarına yer verildiğini belirtti.

Gümrük Birliği yükümlülükleri, tarife dışı engeller, ek vergiler, TAREKS kapsamında istenen ilave belgeler ve dijital düzenlemeler gibi başlıklarda ilerleme sağlanması gerektiğini ifade eden Avşar, mevcut sorunların Türk firmalarının ticari faaliyetlerini etkilediğini söyledi.

Türkiye’nin Avrupa Birliği ile ilişkilerinde somut adımlar atması gerektiğini kaydeden Avşar, ticari uyumun yalnızca söylemlerle değil, uygulamalarla sağlanabileceğini dile getirdi.

“MADE IN EUROPE SÜRECİNDE TÜRKİYE DIŞLANMAMALI”

Avrupa Birliği’nin üretim politikaları kapsamında gündeme gelen “Made in Europe” yaklaşımını da değerlendiren Avşar, Türkiye’nin 30 yıldır Gümrük Birliği içerisinde bulunduğunu hatırlattı.

Otomotiv, çelik, alüminyum, çimento ve temiz enerji gibi stratejik sektörlerin bu süreçten etkilenebileceğine dikkat çeken Avşar, Türkiye’nin Avrupa üretim zincirindeki konumunun korunması gerektiğini söyledi.

Türkiye’nin olası dışlanmasının istihdam ve üretim üzerindeki maliyetlerinin iyi hesaplanması gerektiğini belirten Avşar, fiyat istikrarı, öngörülebilir düzenlemeler, bağımsız yargı ve sözleşme güvenliğinin yatırım ortamı açısından önem taşıdığını ifade etti.

Cem Avşar, Ticaret Bakanlığı bütçesinin yalnızca rakamsal büyüklük üzerinden değil, esnafın, KOBİ’lerin, sanayicilerin ve ihracatçıların yaşadığı sorunlara ne ölçüde çözüm üretebildiği üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.